Wat zit er in het ivf-bad?

Het eerste badje waarin menselijk leven enkele dagen komt te liggen tijdens de kunstmatig bevruchting, is van invloed op het geboortegewicht van het kind dat negen maanden later geboren wordt. Alleen, de samenstelling van de vloeistof waarin de eicel wordt bevrucht en een paar dagen uitrijpt, is niet bekend. Vandaar dat het blad Human Reproduction, die onderzoek van het AMC en collega’s uit Maastricht over het kweekmedium bij ivf onlangs heeft gepubliceerd, een oproep doet aan de fabrikanten om de samenstelling bekend te maken.

AMC-onderzoeker Sebastiaan Mastenbroek heeft een langdurige en grote studie gedaan naar de effecten van het kweekmedium waarin de bevruchte eicellen komen te liggen. In zijn studie gebruikte hij twee soorten vloeistof en keek hij bij ruim achthonderd ivf-pogingen, uitgevoerd in tien voortplantingscentra in Nederland, hoe goed het ging. Het toeval besliste welke van de twee vloeistoffen werden gebruikt. Er werden 383 kinderen geboren.

De resultaten waren opmerkelijk. Bij de ene vloeistof was de kans op een succesvolle zwangerschap groter en ontstonden meer embryo’s, maar die baby’s werden iets vroeger geboren en gemiddeld 150 gram lichter in vergelijking met de embryo’s die in de vloeistof van de concurrent waren ontstaan. Hoewel niet onderzocht kunnen de verschillen effect hebben op de groei van het kind en de gezondheid later in het leven. Mastenbroek: “We kunnen op grond van de uitkomsten nu nog niet zeggen welke van de twee vloeistoffen beter is. De verschillen zijn echter duidelijk.”

De kweekvloeistoffen moeten de omstandigheden in de baarmoeder zo goed mogelijk nabootsen. Vroeger werden simpele zoutoplossingen gebruikt, nu bestaan sommige van de gebruikte vloeistoffen uit meer dan tachtig componenten, zoals hormonen, die de ontwikkeling van de bevruchte eicel moeten bevorderen. Bij ivf worden de eicellen in de vloeistof gebracht en daarbij wordt het zaad gevoegd. De bevruchting vindt plaats en daarna begint de groei tot een embryo is ontstaan van gemiddeld acht cellen. Dat duurt ongeveer drie dagen. Daarna wordt het embryo teruggeplaatst om in negen maanden uit te groeien tot een gezonde baby. Als alles goed gaat.
Verklaren kunnen Mastenbroek en zijn Amsterdamse en Maastrichtse collega’s, het verschil niet, omdat de samenstelling van de vloeistof geheim is. Daarom roept de chef-redacteur van het blad Human Reproduction in een begeleidend commentaar op tot betere wet- en regelgeving en dat de fabrikanten de exacte samenstelling van de vloeistof bekend maken. De onderzoekers sluiten zich daarbij van harte aan.