Arne Popma in Trouw

Kinderpsychiater: iedereen heeft er baat bij als problemen op tijd worden gesignaleerd

interviewWe moeten ophouden met roepen dat psychiatrische zorg voor jongeren zo duur is, zegt kinder- en jeugdpsychiater Arne Popma (VUmc) . 'Als problemen vroegtijdig worden gesignaleerd en aangepakt, bespaar je kinderen en hun ouders veel verdriet, en de maatschappij veel geld'. Popma spreekt vandaag zijn oratie 'Terug naar de toekomst' uit. ‬

Wat zijn de belangrijkste misverstanden over kinderpsychiatrie?

"Dat kleine kinderen kleine problemen hebben. En dat kinderen wel over hun problemen heen groeien. Het eerste is niet waar, het tweede gaat niet vanzelf. Neem de autistische jongen die elke avond tot bloedens toe zijn hoofd tegen de muur bonkt om in slaap te vallen. Of de 13-jarige die op de  spoedeisende hulp belandde na het slikken van een pakje paracetamol omdat hij het niet meer zag zitten. Een meisje dat aan de hartbewaking en de sondevoeding ligt omdat ze niet meer wil eten. Driekwart van de psychische stoornissen begint voor het 25ste jaar, en mensen kunnen er hun leven lang last van hebben."

'Kinderen groeien niet vanzelf over hun problemen heen'

Over kinderpsychiaters wordt wel gezegd dat ze zich verschuilen in hun spreekkamer.

"Kinder- en jeugdpsychiaters moeten overal zichtbaar zijn: in het ziekenhuis, op de hoek van de straat en op allerlei plekken daar tussenin, zoals in de wijkteams. Wij hebben de expertise om te bepalen of een kind psychiatrische behandeling nodig heeft, of dat bijvoorbeeld ondersteuning van het gezin voldoet. Mijn collega-hoogleraren en ik zijn bovendien verantwoordelijk voor goed wetenschappelijk onderzoek, op grond waarvan we de zorg voor jongeren kunnen verbeteren."

Staan jullie niet te snel met de medicijnpot klaar?

"Het klopt dat in het verleden soms te snel recepten zijn uitgeschreven. Gelukkig is de afgelopen twee jaar de ADHD-medicatie voor kinderen al verminderd. Vergeet trouwens niet dat ook veel kinderen er baat bij hebben."

Heeft u voorbeelden van succesvolle nieuwe initiatieven in de jeugdzorg?

"Jazeker. Samen met het ministerie van justitie en veiligheid experimenteren we met het ombouwen van justitiële jeugdinrichtingen tot kleinschalige huizen in de sociale omgeving van de betreffende jongeren. De inrichtingen staan nu op te grote afstand van de plek waar jongeren wonen. Daardoor kunnen we geen gebruik maken van mogelijk beschermende factoren in hun eigen omgeving. In de nieuwe voorziening moeten de jongeren even goed ’s nachts binnen zijn, dragen sommigen een enkelband, en vinden de jongeren zelf hun vrijheid nog steeds heel beperkt. Maar ze kunnen wel naar school, en zijn dichtbij hun ouders en de hulpverleners met wie ze al een goede band hebben. De eerste indrukken zijn heel positief."

U heeft het ook over een soort JAC-revisited, een moderne variant op de Jongeren Advies Centra van de jaren zeventig.

"Geïnspireerd door het Australische concept Headspace, een centrum dat specifiek is gericht op geestelijke gezondheid voor jongeren, zetten we momenteel inloophuizen op met en voor jongeren tot 25 jaar. Daar kunnen ze met een vrijwilliger van hun eigen leeftijd over hun problemen praten, en uitzoeken welke hulp ze nodig hebben. Professionele hulpverleners fungeren als achterwacht. Het doet inderdaad denken aan de vroegere JAC’s, maar dan in een modern jasje: de fysieke plek, die @ease gaat heten, wordt gecombineerd met een online platform. In Maastricht zijn ze al begonnen, Amsterdam volgt binnenkort. We hebben hiervoor geld gekregen uit het Innovatiefonds Zorgverzekeraars. Het is mooi dat zij snappen dat ze er op termijn voordeel van hebben als problemen op tijd worden gesignaleerd."

Bron: Trouw

https://www.trouw.nl/samenleving/kinderpsychiater-iedereen-heeft-er-baat-bij-als-problemen-op-tijd-worden-gesignaleerd~a31b1092/