Jonas Castelijns, hoogleraar radiologie bij Amsterdam UMC, loc. VUmc, is bij zijn afscheid benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw

Castelijns kreeg na zijn afscheidsrede de hoge koninklijke onderscheiding opgespeld door mevrouw Barbara de Reijke, loco burgemeester van Ouder-Amstel.

Castelijns was 34 jaar verbonden aan (locatie) VUmc. Hij was bepalend voor de ontwikkeling van baanbrekend onderzoek bij HoofdHals-radiologie. HoofdHals-radiologie heeft zich sterk kunnen ontwikkelen vanaf midden jaren 80 vorige eeuw. ‘Met onderzoekslijnen, vooral op het gebied van MRI en echogeleide halspunctie, hebben wij in belangrijke mate kunnen bijdragen aan verbeterde diagnostiek van hoofdhalscarcinomen en ook retinoblastomen, dat zijn kinderoogtumoren’, aldus Castelijns.

‘De ‘big thing’ in radiologie vanaf circa 2015’, zegt Castelijns, ‘en dus ook in HoofdHals-radiologie is nu niet een nieuw type scanner, maar technologie om beeldinterpretatie te verbeteren, door toepassing van kunstmatige intelligentie. Invoering hiervan vereist echter veel en homogene patiëntendata. Deze ontwikkeling geeft radiologen er een nieuwe verantwoordelijkheid bij: behalve acquisitie en interpretatie van beelden ook actieve supervisie van Artificial Intelligence-tools. Ze moeten hierbij letten op accuracy en typische fouten van deze tools. Dit heeft consequenties voor de opleiding van radiologen’, aldus Castelijns in zijn afscheidsrede.

Wereldwijde toepassing van echogeleide halspuncties

Vanaf midden jaren 80 vorige eeuw optimaliseerde hij de MRI-beeldvorming bij patiënten met een hoofdhals-carcinoom. Castelijns ontwikkelde vervolgens vanaf circa 1990 samen met ondermeer professor Michiel van den Brekel, toendertijd werkzaam in de groep van professor Gordon Snow, echogeleide halspuncties: een heel sensitieve methode om uitzaaiingen in de lymfeklier aan te tonen bij patiënten met hoofdhalskanker. Deze methode heeft grote navolging gevonden en wordt wereldwijd toegepast. Vanaf 2010 paste hij functionele MRI-technieken toe, zoals diffusie- en perfusie-MRI, die informatie geven over hoe weefsel functioneert. Vanaf ongeveer 2015 richt zijn research zich op de verwerking van de data die deze technieken opleveren: radiomics en radiogenomics. En later kwam daar dus de kunstmatige intelligentie bij in de vorm van machine learning.

Gold Medal life-time achievement award

In 2017 ontving Castelijns de ‘Gold Medal life-time achievement award’ van de Europese Vereniging voor HoofdHals-radiologie. Het is een zeldzame en hoge internationale onderscheiding voor iemand die zich jarenlang voor het vakgebied verdienstelijk heeft gemaakt door baanbrekend onderzoek en vele publicaties. Hij heeft als (co)auteur ruim 200 artikelen geschreven, waarvan vele in vooraanstaande tijdschriften. Ook schreef hij enkele boeken en begeleidde tientallen promoties. Hij was redacteur van vooraanstaande radiologische tijdschriften, zoals de American Journal of Neuroradiology en de European Radiology. Hij speelde een voortrekkersrol in de Europese Vereniging van Hoofd-Hals radiologie en was 20 jaar voorzitter van de Nederlandse sectie voor HoofdHals-radiologie.

Castelijns is in 1953 geboren te Bladel als zoon van een mijnwerker en behaalde zijn Gymnasium-diploma te Boxtel.  Hij studeerde aan de UvA Wiskunde en Geneeskunde en promoveerde in 1987 cum laude aan de VU op het onderwerp ‘MRI of Laryngeal Cancer’. Hij voltooide in 1992 zijn opleiding tot radioloog bij VUmc, waarna hij werkzaam was aan het AMC, het Catharina-ziekenhuis en in San Francisco. Sinds 1993 werkt hij als radioloog bij VUmc, waar hij in 2001 benoemd werd tot hoogleraar Radiologie, met als aandachtsgebied Hoofd-Hals radiologie.

Jonas Castelijns woont in Bloemendaal , is getrouwd en heeft 3 kinderen uit een eerder huwelijk.